Statut WŚSD Katowice

§ 1. Seminarium, pod nadzorem Arcybiskupa Metropolity Katowickiego, kieruje rektor, który jest formatorem oraz przełożonym formatorów, alumnów i pracowników Seminarium.

§ 2. Rektor jest organem Seminarium w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 9 ustawy przywołanej w art. 3 niniejszego statutu oraz przełożonym w rozumieniu prawa pracy.

§ 3. Rektor jest mianowany przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego na pięcioletnią kadencję z możliwością prolongaty.

§ 4. Rektor koordynuje pracę pozostałych formatorów, utrzymując z nimi więzy braterskiej miłości, z zachowaniem niezależności forum sumienia, a także odpowiada za ich formację.

§ 5. Rektor czuwa też nad tym, aby alumni regularnie korzystali z posługi stałego spowiednika i kierownika duchowego.

§ 1. Wobec wszystkich przebywających w Seminarium rektor spełnia obowiązki proboszcza, zgodnie z kan. 262 Kodeksu prawa kanonicznego oraz jest rektorem kaplicy seminaryjnej, której patronem jest św. Stanisław Kostka. Oprócz głównej kaplicy seminaryjnej podlegają mu również wszystkie inne kaplice znajdujące się na terenie Seminarium.

§ 2. Osoby konsekrowane mieszkające na terenie Seminarium nie podlegają jurysdykcji rektora w tym, co jest regulowane właściwym prawem własnym instytutu życia konsekrowanego, którego są członkami.

§ 1. Rektor towarzyszy alumnom, poznając ich we wszystkich aspektach ich formacji oraz podejmując decyzje odnośnie do każdego z osobna i do całej wspólnoty.

§ 2. Rektor w ciągu każdego roku akademickiego odbywa rozmowy z każdym alumnem, aby szczerze i wyczerpująco omówić wszystkie sprawy dotyczące kwalifikacji do święceń oraz przyszłej posługi kapłańskiej.

§ 1. Przyjmując wskazówki i pomoc współpracowników, rektor jest odpowiedzialny przed Arcybiskupem Metropolitą Katowickim za całościową ocenę predyspozycji kandydatów w momencie przyjmowania ich do Seminarium oraz na poszczególnych etapach formacji i w chwili przyjmowania święceń.

§ 2. Rektor, po konsultacji z pozostałymi formatorami oraz nauczycielami akademickimi prowadzącymi zajęcia dydaktyczne z alumnami, z wyjątkiem ojców duchownych:

1. sporządza pisemną opinię o każdym kandydacie do posług i święceń i przedstawia ją Arcybiskupowi Metropolicie Katowickiemu wraz z wnioskiem o ich udzielenie;
2. podejmuje decyzję o wydaleniu alumna z Seminarium i informuje o niej Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego;
3. przyjmuje rezygnację alumna z dalszej formacji.

Do zadań rektora należy w szczególności:

1. reprezentowanie Seminarium na zewnątrz;
2. zarządzanie Seminarium, w tym:
   1. sprawowanie nadzoru nad działalnością formacyjną,
   2. dbanie o jakość kształcenia,
   3. przedstawianie Arcybiskupowi Metropolicie Katowickiemu do akceptacji propozycji parafii, w których alumni i diakoni będą odbywali staże pastoralne,
   4. decydowanie o współpracy Seminarium z innymi podmiotami,
   5. podejmowanie decyzji dotyczących mienia i gospodarki Seminarium,
   6. sprawowanie nadzoru nad administracją Seminarium, w szczególności nad należytym przetwarzaniem danych osobowych i przekazywanie dokumentów do kurii diecezjalnej;
3. składanie na bieżąco Arcybiskupowi Metropolicie Katowickiemu ustnych sprawozdań na temat wszystkich ważniejszych spraw dotyczących Seminarium;
4. składanie Arcybiskupowi Metropolicie Katowickiemu po zakończeniu roku akademickiego (w terminie do 1 października) pisemnego sprawozdania o stanie osobowym, naukowym, wychowawczym i gospodarczym Seminarium;
5. informowanie duchowieństwa diecezjalnego o Seminarium w sposób i w czasie określonym przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego;
6. sporządzanie, w terminie do 31 stycznia, corocznego sprawozdania wymaganego przez Stolicę Apostolską;
7. wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy, w tym w szczególności określenie zakresu obowiązków pracowników.

§ 1. Rektor może powierzyć wykonywanie czynności z zakresu prawa pracy innej osobie, w szczególności ekonomowi Seminarium.

§ 2. Rektor może udzielać pełnomocnictw w sprawach będących w jego kompetencji, chyba że Arcybiskup Metropolita Katowicki zdecyduje inaczej.

§ 1. Rektor jest uprawniony do zaciągania zobowiązań majątkowych w imieniu Seminarium, zgodnie z przepisami księgi V Kodeksu prawa kanonicznego, zwłaszcza kan. 1281 § 1, 1292 § 1.

§ 2. Wykaz aktów nadzwyczajnego zarządu w odniesieniu do Seminarium określa zarządzenie Arcybiskupa Metropolity Katowickiego.

Rektor, w porozumieniu z pozostałymi formatorami, ustala Regulamin Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego oraz Regulamin okresu propedeutycznego WŚSD, może też ustalić Regulamin organizacyjny Seminarium i inne. Regulaminy wymagają aprobaty Arcybiskupa Metropolity Katowickiego.

§ 1. Pod kierownictwem i opieką rektora znajduje się kancelaria Seminarium, z właściwymi jej księgami i aktami.

§ 2. Rektor przechowuje pieczęć seminaryjną i wystawia urzędowe poświadczenia w sprawach seminaryjnych.

§ 3. Dokumenty i personalia alumnów, którzy ukończyli formację w Seminarium i otrzymali święcenia prezbiteratu, rektor przekazuje do kancelarii Kurii Metropolitalnej w Katowicach, dołączając do nich świadectwo charakteryzujące uzdolnienia każdego alumna do poszczególnych rodzajów posługi duszpasterskiej.

§ 1. Ekonom Seminarium (dyrektor administracyjny), powoływany jest przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego na wniosek rektora lub po konsultacji z nim.

§ 2. Ekonom, pod nadzorem rektora i w zakresie udzielonych przez niego pełnomocnictw, zarządza majątkiem Seminarium.

§ 3. Ekonom, w porozumieniu z formatorami, czuwa nad wykorzystaniem przez alumnów dóbr materialnych w sposób uczciwy i ewangeliczny, w perspektywie nabywania ducha ubóstwa przez przyszłych prezbiterów oraz koordynuje prace alumnów na rzecz Seminarium, dobierając obowiązki w taki sposób, by służyły rozwojowi kandydatów.

Do zadań i obowiązków ekonoma należy w szczególności:

1. nadzór bezpośredni nad majątkiem i finansami Seminarium,
2. prowadzenie kasy seminaryjnej,
3. nadzór nad materialnym porządkiem w Seminarium,
4. budowa i remont budynków należących do Seminarium oraz nadzór nad ich stanem wewnętrznym, urządzeniem i konserwacją,
5. przygotowanie budżetu Seminarium i pisemnych sprawozdań z jego wykonania po upływie okresu rozliczeniowego,
6. przyjmowanie i zwalnianie w porozumieniu z rektorem pracowników Seminarium.

Zarówno projekt budżetu, jak i pisemne sprawozdanie z jego wykonania ekonom przedstawia rektorowi, a następnie, podpisane przez siebie i przez rektora, przedkłada Arcybiskupowi Metropolicie Katowickiemu.

§ 1. Bieżące wydatki zwyczajne, przewidziane w budżecie, ekonom pokrywa z funduszy Seminarium samodzielnie. Na wydatki nadzwyczajne powinien uzyskać zgodę rektora.

§ 2. Raz w tygodniu ekonom składa rektorowi ustne sprawozdanie ze stanu finansowego i gospodarczego Seminarium, z wydatków i zarządzeń gospodarczych oraz informuje rektora o swoich zamierzeniach na przyszłość.

Podmiotem wspomagającym i kontrolującym działania ekonoma w zakresie spraw finansowych i gospodarczych jest Rada Ekonomiczna Seminarium.

§ 1. Rada Ekonomiczna składa się z trzech osób powoływanych i odwoływanych przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego na pięcioletnią kadencję. Kadencja jest wspólna dla wszystkich członków Rady Ekonomicznej. Członkowie Rady Ekonomicznej mogą być w każdym czasie odwołani.

§ 2. Spośród osób powołanych do Rady Ekonomicznej Arcybiskup Metropolita Katowicki wyznacza jej przewodniczącego.

§ 3. Członkowie Rady Ekonomicznej pełnią swoje funkcje nieodpłatnie.

§ 1. Zadaniem Rady Ekonomicznej jest w szczególności:

1. kontrolowanie majątku, ksiąg rachunkowych, ocena sprawozdania finansowego pod kątem zgodności z księgami rachunkowymi i stanem faktycznym oraz zatwierdzanie sprawozdania finansowego i bilansu Seminarium za rok ubiegły,
2. przedstawianie do aprobaty Arcybiskupa Metropolity Katowickiego sprawozdania finansowego i bilansu Seminarium za rok ubiegły w terminie do końca maja następnego roku,
3. inspirowanie oraz zgłaszanie ekonomowi nowych działań w zakresie spraw finansowych i gospodarczych,
4. zbieranie się na posiedzeniach co najmniej dwa razy w roku.

§ 2. Członkowie Rady Ekonomicznej mogą w każdym czasie żądać od rektora i ekonoma udzielenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień na temat stanu finansów i spraw gospodarczych Seminarium oraz okazania dokumentów w siedzibie Seminarium.

§ 3. Zasady działania Rady Ekonomicznej określa Regulamin Pracy Rady Ekonomicznej Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Katowicach.

Wicerektor zastępuje rektora w realizacji zadań w przypadku jego nieobecności albo faktycznej lub prawnej przeszkody do działania.

Wicerektor i prefekci są pomocnikami rektora w sprawach dotyczących formacji alumnów oraz realizacji innych zadań związanych z organizacją i funkcjonowaniem Seminarium.

Wicerektor i prefekci czuwają nad realizacją przepisów zawartych w Regulaminie Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Katowicach oraz Regulaminie okresu propedeutycznego WŚSD. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi z rektorem, wicerektor i prefekci udzielają zwolnień od zachowania przepisów w/w regulaminów.

Wicerektor i prefekci towarzyszą alumnom w ich formacji przez rozwijanie odniesień ludzkich i chrześcijańskich.

W Seminarium pełni posługę co najmniej dwóch ojców duchownych. Na forum internum spełniają oni zadania wobec tych alumnów, którzy są powierzeni ich kierownictwu duchowemu lub wybrali ich jako stałych spowiedników.

§ 1. Ojcowie duchowni koordynują organizację pracy na forum wewnętrznym ze stałymi spowiednikami alumnów i innymi kierownikami duchowymi.

§ 2. Na ojcu duchownym spoczywa odpowiedzialność za drogę duchową alumnów na forum wewnętrznym, co wyraża się głównie w praktyce rozeznawania duchowego, formowania sumień, rozeznawania powołania i towarzyszenia alumnom w podjęciu dojrzałej i wolnej decyzji o wyborze prezbiteratu. Dlatego ojciec duchowny ma obowiązek przekazać alumnowi osąd o jego zdatności do posług i święceń.

§ 3. Jeden z ojców duchownych jest koordynatorem formacji duchowej i liturgicznej.

§ 1. Ojciec duchowny cyklicznie wygłasza konferencje dla alumnów.

§ 2. Ojciec duchowny raz w miesiącu – w przewidzianym w rocznym harmonogramie terminie – przeprowadza dzień skupienia dla alumnów lub, za wiedzą Arcybiskupa Metropolity Katowickiego, zaprasza innego prezbitera/biskupa do jego przeprowadzenia.

§ 3. Ojciec duchowny osobiście prowadzi rekolekcje przed posługami i święceniami. Rekolekcje przed rozpoczęciem roku akademickiego i w Wielkim Poście prowadzi rekolekcjonista zaproszony w porozumieniu z Arcybiskupem Metropolitą Katowickim.

§ 1. Ojciec duchowny powinien być do stałej dyspozycji alumnów, by im umożliwić stały kontakt, rozmowę lub spowiedź. Dlatego też każdego dnia, w ustalonych godzinach spowiada alumnów w kaplicy lub w innym odpowiednim do tego miejscu.

§ 2. Ojciec duchowny nie może przyjmować żadnych obowiązków poza Seminarium bez specjalnego pozwolenia Arcybiskupa Metropolity Katowickiego.

§ 3. Ojciec duchowny powinien być obecny na modlitwach wspólnych i innych ćwiczeniach ascetycznych alumnów.

Zwyczajnymi spowiednikami alumnów są ojcowie duchowni Seminarium oraz inni prezbiterzy powołani przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego. Poza zwyczajną posługą sakramentalną, rozeznają oni powołanie i zdatność alumnów według jednolitych kryteriów, a także przekazują swoim penitentom opinię odnośnie do ich zdatności do przyjęcia stroju duchownego, posług, kandydowania do święceń i przyjmowania ich. W uzasadnionych przypadkach spowiednicy powinni starać się odwieść niezdatnych alumnów od ubiegania się o posługi czy święcenia.

Spowiednikami zwyczajnymi ‒ z zachowaniem art. 33 niniejszego statutu ‒ nie mogą być przełożeni seminaryjni ani wykładowcy prowadzący zajęcia dydaktyczne dla alumnów.)

§ 1. Spowiednicy zwyczajni posługują w Seminarium zwykle raz w tygodniu, w uzgodnionym z rektorem i ojcem duchownym dniu i godzinie.

§ 2. Z pomocy spowiednika nadzwyczajnego (to znaczy prezbitera nienależącego do grona spowiedników zwyczajnych, poproszonego o tę posługę przez zainteresowanego alumna po konsultacji z ojcem duchownym, na ściśle określonych warunkach ) alumni mogą korzystać w dowolnej porze, pod warunkiem że nie narusza to regulaminu seminaryjnego.

§ 3. Jeżeli ciężko chory alumn poprosi o przywołanie spowiednika nadzwyczajnego, przełożony ma obowiązek uczynić zadość jego prośbie, nie pytając o powód.

Ojcowie duchowni i spowiednicy nie uczestniczą w podejmowaniu przez formatorów Seminarium personalnych decyzji i nie ujawniają informacji, które posiedli w ramach sakramentu pojednania i kierownictwa duchowego. Nie wyrażają na forum zewnętrznym opinii o zdatności kandydatów do posług i święceń. Nie reprezentują alumnów ani nie wstawiają się za nimi, nawet gdyby zostali przez nich do tego upoważnieni.

Zajęcia dydaktyczne w Seminarium prowadzone są zgodnie z umową przywołaną w art. 4 § 2 niniejszego statutu, z zastrzeżeniem prawa zgłoszenia przez Arcybiskupa Metropolitę Katowickiego sprzeciwu co do osoby nauczyciela akademickiego.

§ 1. Pracownicy Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, prowadzący zajęcia dydaktyczne dla alumnów, są odpowiedzialni za ich formację intelektualną (według wskazań dekretu ogólnego Konferencji Episkopatu Polski z dnia 11 marca 2021 roku: Droga formacji prezbiterów w Polsce. Ratio institutionis sacerdotalis pro Polonia) oraz wspierają ich formację ludzką. Dlatego obowiązkiem pracowników Wydziału Teologicznego jest ścisła współpraca z rektorem Seminarium.

§ 2. Inkardynowani do archidiecezji katowickiej prezbiterzy prowadzący zajęcia dydaktyczne z alumnami wyrażają – na prośbę rektora Seminarium – opinię o ich zdatności do przyjęcia święceń.

§ 1. Rektor czuwa nad jakością programu studiów i zajęć dydaktycznych, w których uczestniczą alumni (w tym także nad zdatnością poszczególnych wykładowców do pracy z alumnami) i przekazuje stosowne uwagi Wielkiemu Kanclerzowi oraz władzom Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego.

§ 2. Rektor Seminarium ma prawo do poszerzenia zakresu formacji intelektualnej alumnów w ramach formacji na etapie propedeutycznym lub uzupełniającej w stosunku do formacji zdobywanej na Wydziale Teologicznym.

Szczegółowy zakres kompetencji poszczególnych osób pełniących posługę w Seminarium może zostać określony w Regulaminie organizacyjnym Seminarium, o którym mowa w art. 20 niniejszego statutu.

§ 1. Każdy psycholog wybrany do współpracy przez rektora Seminarium powinien:

1. być wierzącym i praktykującym katolikiem,
2. respektować chrześcijańską antropologię,
3. cieszyć się autorytetem w środowisku psychologów,
4. uznawać pomocniczy charakter narzędzi psychologicznych w procesie formacji do kapłaństwa.

§ 2. Diagnozy na poszczególnych etapach formacji mogą być wykonywane przez różnych psychologów/zespoły psychologów w celu weryfikacji uzyskanych wyników.

§ 3. Wyniki badań psychologicznych powinny być przekazywane alumnom w trakcie rozmowy wyjaśniającej z psychologiem, a ich opis – rektorowi Seminarium.

§ 4. Psychologowie wspierają proces formacji seminaryjnej, ściśle przestrzegając zasady poufności.

§ 5. Alumni, którzy tego potrzebują, powinni mieć zapewnione indywidualne wsparcie psychologiczne.